Jak to jest z tym sadzeniem truskawek?
Uprawa truskawek na owoce bardzo się zmieniła w Polsce w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Pokłosiem zmian w produkcji towarowej, mającej na celu uzyskanie jak najlepszych plonów a co za tym idzie zysków jest pojawienie się różnego rodzaju sadzonek truskawek. Rodzaje te mają w swojej „praktyce” wiele różnego rodzaju mutacji, uzależnionych od wielu czynników. Część z tych rodzajów można z powodzeniem wykorzystywać w uprawie amatorskiej. Ale proszę nie dać się uwieść wielu opisom firmom oferującym je do sprzedaży, że samo zastosowanie danego rodzaju sadzonki da najlepsze rezultaty kupującemu. Różnice tkwią w szczegółach a tych jest naprawdę dużo.
Jakie sadzonki truskawek wybrać – frigo, zielone czy doniczkowane?
W praktyce najczęściej spotykamy trzy rodzaje sadzonek:
- sadzonki zielone (kopane z pola – tradycyjne )
- sadzonki doniczkowane
- sadzonki frigo
Tak jak napisałem powyżej, ich „produkcję” można ze sobą mieszać uzyskując np. sadzonki doniczkowe typu frigo lub sadzonki doniczkowe z sadzonek frigo.
Każde z tych rozwiązań ma swoje zalety i zastosowania. Żeby je szczegółowo omówić potrzeba naprawdę sporo napisać. Tutaj oprę się na naszych produkcyjnych doświadczeniach.
Sadzonki zielone – tak dawniej było..
Sadzonki zielone to rośliny wykopywane bezpośrednio z pola, zazwyczaj w okresie późno – letnim / jesiennym lub wczesną wiosną.
Zalety:
- łatwość pozyskania/ wyprodukowania sadzonki
- teoretycznie najniższa cena (choć bardzo dużo zależy od ich kalibracji/ wielkości)
- naturalny cykl wzrostu powodujący w wielu przypadkach możliwość dłuższego użytkowania plantacji/ ogrodowych nasadzeń
- dobre przyjęcia przy odpowiednich warunkach i prawidłowy rozrost roślin matecznych na plantacji. Truskawka posiada wyjątkowe umiejętności przyjęcia się i rozrostu posadzonych sadzonek
- niskie koszty związane z transportem do klienta docelowego (zazwyczaj wystarcza zwykła obsługa pocztą kurierską)
Wady:
- ograniczony termin sadzenia (od połowy sierpnia do listopada i od marca do maja)
- ryzyko przesuszenia lub uszkodzenia podczas transportu
- ryzyko przemarznięcia sadzonek zimą i wyschnięcia roślin posadzonych wiosną/ późnym latem ze względu na niemal coroczne susze
- duża różnica w możliwości uzyskiwania plonu (zazwyczaj na plantacjach towarowych pomija się zbieranie owoców z nasadzeń wiosennych chyba że były posadzone sadzonki bardzo dużej kalibracji typu A + , A++
Sadzonki doniczkowane – żeby zwiększyć całkowite plony w trakcie produkcji….
Sadzonki doniczkowane (tzw. plug plants) to rośliny ukorzenione w multiplatach lub doniczkach, z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym. Sadzonki doniczkowe produkowane są w kilku cyklach: letnim (do nasadzeń jesiennych w polu), jesiennym (do nasadzeń wiosennych i sprzedaży detalicznej oraz z sadzonek frigo zimą ( do nasadzeń wiosennych) oraz wiosennych (do nasadzeń letnich). Sadzonki pozyskiwane są mateczników in vitro (hodowle laboratoryjne w tunelach), świeżych tegorocznych pędów oraz sadzonek kopanych zielonych lub zamrożonych (frigo). Kompilacji jest naprawdę w tej grupie dużo. Jak więc scharakteryzować sadzonki doniczkowe?
Zalety:
- bardzo długi okres umożliwiający ich sadzenie co pozwala na uzyskanie plonów w różnym okresie czasu
- bardzo wysokie przyjęcia (praktycznie 100%)
- szybki rozwój po posadzeniu
- mniejsze ryzyko stresu dla roślin
- możliwość uzyskania wysokiego plonu w pierwszym roku posadzenia
- sadzonki in vitro to najwyższa jakość w materiale szkółkarskim. Stanowią zazwyczaj materiał bazowy (elitarny) do produkcji sadzonek na plantacje towarowe owocujące
Wady:
- najwyższa cena w zakupie
- dostarczenie do klienta wymaga odpowiedniej logistyki i transportu
- brak wiedzy o tym, z jakimi faktycznie sadzonkami mamy do czynienia (cykl), może rzutować na długość wykorzystania plantacji do zbiorów owoców
Sadzonki truskawek frigo – technologia przyszłości
Sadzonki frigo to rośliny wykopane zimą, kiedy rośliny uzyskają odpowiedni stan uśpienia zimowego i przechowywane w kontrolowanych warunkach chłodniczych. Dzięki temu można je sadzić w różnych terminach – od wiosny aż do lata.
Zalety sadzonek frigo:
- możliwość precyzyjnego zaplanowania terminu sadzenia
- szybki start roślin po posadzeniu
- możliwość uzyskania plonu jeszcze w tym samym roku
- łatwy transport i przechowywanie
Wady:
- wymagają odpowiedniego przechowywania przed sadzeniem
- wyższa cena w porównaniu do sadzonek zielonych
- dedykowane w sprzedaży hurtowej (zazwyczaj jednostką sprzedażową są pojemniki, w których sadzonki zostały zamrożone) więc dla drobnych zakupów detalicznych zazwyczaj nie osiągalne.
To najczęściej wybierany typ sadzonek w nowoczesnych plantacjach towarowych.
Które sadzonki wybrać?
Nie ma jednej odpowiedzi – wszystko zależy od celu uprawy.
Jeśli zależy Ci na:
- szybkim, mocno zaplanowanym okresie plonowania – wybierz sadzonki frigo
- najniższych kosztach – wybierz sadzonki zielone
- najwyższej jakości i pewności – wybierz sadzonki doniczkowane
Jak przygotować glebę pod truskawki?
Odpowiednie przygotowanie gleby to jeden z najważniejszych elementów wpływających na powodzenie uprawy truskawek – niezależnie od tego, jaki typ sadzonek wybierzesz.
Najważniejsze zasady:
- gleba powinna być przepuszczalna i lekka – truskawki nie lubią zastoju wody
- optymalne pH: 5,5–6,5
- stanowisko słoneczne – minimum 6–8 godzin światła dziennie. Należy unikać miejsc z zastoiskami mrozowymi oraz bardzo wietrznych
- brak trwałego zachwaszczenia przed sadzeniem
Co warto zrobić przed sadzeniem:
- wykonać analizę gleby
- zastosować obornik lub kompost (najlepiej rok wcześniej) lub poplony zielone
- spulchnić glebę i wyrównać teren
- w razie potrzeby zastosować wapnowanie (przy niskim pH)
- wprowadzić do gleby efektywne mikroorganizmy w celu polepszenia składu ryzosfery glebowej
Dobrze przygotowana gleba to jeden z kluczowych czynników decydujących o powodzeniu uprawy.
Jak podlewać truskawki po posadzeniu?
Podlewanie ma kluczowe znaczenie szczególnie w pierwszych tygodniach po posadzeniu.
Podstawowe zasady:
- bezpośrednio po posadzeniu – obfite podlewanie
- utrzymywanie stałej wilgotności gleby (ale bez zalewania)
- najlepiej podlewać rano lub wieczorem
- unikać podlewania w pełnym słońcu
Najczęstsze błędy:
- zbyt rzadkie podlewanie (rośliny się nie przyjmują)
- nadmiar wody (gnicie korzeni)
- podlewanie po liściach – zwiększa ryzyko chorób
Najlepszym rozwiązaniem przy większej uprawie jest system nawadniania kroplowego.
Na co szczególnie uważać przy sadzeniu truskawek?
Nawet najlepsze sadzonki nie dadzą efektu, jeśli popełnione zostaną podstawowe błędy.
Najczęstsze problemy:
- zbyt głębokie sadzenie – serce rośliny znajduje się pod ziemią
- zbyt płytkie sadzenie – korzenie przesychają
- brak kontaktu korzeni z glebą
- sadzenie w zbyt suchej ziemi
- podwinięcie korzeni, gdy dołek na roślinę jest zbyt płytki
Zasada:
- Serce rośliny zawsze powinno znajdować się na poziomie gleby
- Długi korzeń posadzony na prosto daje roślinom więcej siły wzrostu. Podwinięty korzeń – roślina choruje – więc aby tego uniknąć ostatecznie go skróć.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze sadzonek?
Niezależnie od typu sadzonki, kluczowe są:
- dobrze rozwinięty system korzeniowy/ pełne wypełnienie doniczki korzonkami
- brak oznak chorób
- odpowiednia grubość korony
- pochodzenie z zarejestrowanej najlepiej prowadzącej kwalifikację sadzonek szkółki
Jako producent sadzonek wiemy, że to właśnie jakość materiału wyjściowego w największym stopniu decyduje o powodzeniu całej uprawy.
Podsumowanie
Wybór sadzonek truskawek powinien być przemyślany i dostosowany do warunków oraz celu produkcji.
Nie zawsze najtańsze rozwiązanie jest najlepsze – w wielu przypadkach lepsza jakość sadzonki oznacza wyższy plon i większą opłacalność w dłuższej perspektywie.
Jeśli nie masz pewności, które sadzonki będą najlepsze w Twoim przypadku, warto skonsultować się bezpośrednio ze szkółką i dobrać rozwiązanie indywidualnie.
W kolejnych artykułach pokażemy dokładnie:
- kiedy sadzić poszczególne typy sadzonek
- jak przygotować stanowisko
- oraz jak zwiększyć plon truskawek w praktyce
