Cel pracy

Mieszkam na wsi od urodzenia. Widzę zmiany zachodzące na polskiej wsi. Raz dla rolników są lepsze czasy a raz gorsze. Ostatnio dla większości mieszkańców wsi bycie rolnikiem nie jest zaszczytem. To bardzo trudna i ciężka praca, która w ostatnim czasie przynosi raczej niewielkie dochody. Czasy się zmieniają, zmienia się też podejście do gospodarowania na wsi. Gospodarstwa stają się coraz częściej małymi firmami. Te najbardziej prężnie kierowane i zarządzane, z dobrym pomysłem i fachową wiedzą w dziedzinie, której się zajmują, przynoszą zyski swoim właścicielom i wcale nie są gorsze od tych z zachodniej Europy. Zawsze interesowało mnie sadownictwo i pszczelarstwo (tradycje rodzinnej miejscowości). Kilka lat temu zainteresowała mnie uprawa truskawek. Okolice Wielunia, gdzie mieszkam, nie są potentatem w tej produkcji, ale za jej rozwojem przemawia niezwykle chłonny rynek. W chwili obecnej wraz z żoną prowadzimy gospodarstwo – Kwalifikowaną Szkółkę Roślin Jagodowych specjalizując się w produkcji owoców i sadzonek truskawek oraz owoców malin. Gospodarstwo i produkcja ciągle się poszerza, choć barierą stanowią posiadane zasoby pieniężne. Dlatego korzystamy z możliwości, jakie niesie nam wstąpienie Polski do Unii Europejskiej i pieniądze skierowane dla polskiego rolnictwa. Stale rozszerzamy swoją ofertę, staramy się nadążać za nowinkami technologicznymi w uprawie roślin jagodowych. Jedną z nich jest produkcja owoców ekologicznych. Być może nasze gospodarstwo w przyszłości zostanie gospodarstwem ekologicznym. Wiele jest w tym niewiadomych, jedną z nich postarałem się, podnosząc swoje kwalifikacje, zweryfikować – czy to się opłaca. Stąd niniejsza praca. Polska jest wiodącym krajem w produkcji truskawek. Jeszcze do niedawna byliśmy największym producentem truskawek przemysłowych (z dominującą w uprawie odmianą Senga Sengana) z przeznaczeniem głównie na mrożonki. Obecnie sytuacja się zmieniła. Na czoło producentów światowych wysunęły się Chiny, przebijając dotychczasową konkurencję ceną proponowanych produktów. Opłacalność produkcji truskawek w tej sytuacji znacznie spadła. Podmioty skupujące surowce nie są w stanie proponować wysokich cen za surowiec obawiając się, że gotowych wyrobów nie sprzedają w zadowalającej cenie. Stwarza to ogromne problemy, ponieważ i na rynku krajowym w 2005 r. pojawiło się w sezonie bardzo dużo truskawki importowanej. Nie oznacza oczywiście to, że Polska i polscy rolnicy zrezygnują z produkcji truskawek. Mamy kilka atutów z których jako pierwszy wymieniłbym nasz klimat. Jest on na tyle specyficzny, że powoduje iż nasze truskawki mają o wiele lepsze walory smakowe niż truskawki produkowane w innych krajach. Produkujemy z znacznie mniejszym zużyciem środków chemicznych, na w większości niewielkich plantacjach, które łatwiej unikają zarażeniu przez nękające truskawkę choroby i szkodniki. Tradycja produkcji i spożycia truskawki w Polsce jest już bardzo długa i nie wydaje się, aby Polska przestała się liczyć na światowych rynkach w produkcji owoców. Ostatnio zaczyna również być znaczącym producentem sadzonek truskawek (m. in. w swoim gospodarstwie zajmujemy się produkcją materiału szkółkarskiego truskawki). Aby uprawa truskawek była opłacalna muszą zajść zmiany w rodzaju i sposobie produkcji truskawek. Tego rodzaju proces jest już widoczny. Producenci przestawiają się na produkcję deserowych odmian truskawek. Coraz popularniejsza jest sterowana uprawa truskawek. Dodatkowo chcą uatrakcyjnić i zachęcić potencjalnych nabywców wprowadzane są nowe metody produkcji: Integrowana Produkcja Truskawek i uprawa ekologiczna. „Integrowana Produkcja jest to opłacalna produkcja wysokiej jakości owoców truskawek, dających pierwszeństwo bezpiecznym metodom niechemicznym, minimalizująca niepożądane efekty uboczne stosowanych agrochemikaliów ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska i ludzi”. „Rolnictwo ekologiczne jest to system gospodarowania, który aktywizując przyrodnicze mechanizmy produkcyjne poprzez stosowanie środków naturalnych, nie przetworzonych technologicznie, zapewnia trwałą żyzność gleby i zdrowotność zwierząt oraz wysoką jakość biologiczną produktów rolniczych. Jest to system zrównoważony pod względem ekologicznym, ekonomicznym i społecznym: nie obciąża środowiska, jest w dużym stopniu niezależny od nakładów zewnętrznych, umożliwia zachowanie oraz rozwój wsi i rolnictwa jako kategorii społecznych i kulturowych”. 1 W swojej pracy rozpatrywać będę aspekty opłacalności ekologicznej uprawy truskawek. Pytanie „czy się opłaca” w każdej dziedzinie gospodarki jest pierwszoplanowe – rolnictwo ekologiczne nakłada jednak na producenta (ale również sprzedawcę, przetwórcę) ścisłe ramy i zasady, którymi należy się posługiwać. Z swojej praktyki wiem, że ekologiczna uprawa truskawek zaczyna być źródłem zainteresowania w rejonach, gdzie już od dłuższego czasu rozwija się rolnictwo ekologiczne (np. woj. lubelskie). Rolnicy tamtejsi szukając nowych źródeł dochodu a także wychodząc naprzeciw oczekiwaniom swoich odbiorców i klientów zainteresowali się tego rodzaju produkcją. A więc – czy warto i czy się opłaca – w swojej pracy postaram się znaleźć odpowiedź na te pytania.

1 Rolnictwo ekologiczne – od producenta do konsumenta, pod red. Urszuli Sołtysiak, Warszawa 1995, s. 13